Priz neden ısınır? Sebepleri, riskleri ve yapılması gerekenler
Isınan ya da kararan bir priz yangın riskinin erken işaretidir. Prizlerin neden ısındığını, hangi cihazların risk oluşturduğunu ve ne yapmanız gerektiğini anlattık.
Elinizi bir prize ya da fişe değdirdiğinizde ılık hatta sıcak olduğunu fark ettiyseniz bunu görmezden gelmeyin. Isınan priz, elektrik kaynaklı yangınların en sık görülen erken işaretlerinden biridir. Bu yazıda prizlerin neden ısındığını, hangi durumların tehlikeli olduğunu ve ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Isınan priz neden tehlikeli?
Elektrik akımı bir bağlantı noktasından geçerken o noktada direnç varsa ısı açığa çıkar. Normal bir prizde bu ısı hissedilmeyecek kadar azdır. Priz ısınıyorsa bağlantıda olması gerekenden fazla direnç ya da prizden olması gerekenden fazla akım geçiyor demektir. Isı zamanla plastik gövdeyi yumuşatır, kararır, kablo yalıtımını bozar ve sonunda kıvılcım ya da yangına yol açabilir. Sigortalar bu durumu her zaman algılamaz, çünkü akım sigortanın sınırının altında kalırken bile tek bir gevşek bağlantı ciddi ısınma yapabilir.
Prizler neden ısınır?
Gevşek bağlantı: Priz arkasındaki vidalar zamanla gevşer. Gevşek bir bağlantı en sık ısınma sebebidir ve dışarıdan görünmez.
Aşırı yük: Isıtıcı, su ısıtıcı, ütü ya da klima gibi yüksek güçlü cihazlar tek prizden, hele çoklu priz üzerinden birlikte çalıştırıldığında priz ve kablo taşıyabileceğinden fazla akım çeker.
Eskimiş ya da kalitesiz priz: Priz içindeki yaylar zamanla gevşer ve fişi sıkı tutamaz. Fiş ile priz arasındaki zayıf temas ısınmaya yol açar. Kalitesiz prizlerde bu sorun daha erken başlar.
Yetersiz kablo kesiti: Yüksek güçlü bir cihaz, ince kabloyla çekilmiş bir aydınlatma ya da genel priz hattına bağlandığında kablo ve priz ısınır.
Fiş sorunu: Ucuz uzatma kablolarının ve adaptörlerin fişleri de ısınmanın kaynağı olabilir. Isınan bazen priz değil, fişin kendisidir.
Nem ve oksitlenme: Banyo, mutfak ve balkon prizlerinde nem kontakları oksitler, temas direnci artar ve priz ısınır.
Hangi cihazlar risk oluşturur?
Elektrikli ısıtıcılar, su ısıtıcılar, ütüler, saç kurutma makineleri, klimalar, fırınlar, çamaşır ve bulaşık makineleri yüksek güç çeker. Bu cihazları uzun süre çalıştırdığınız prizlerin ısınması daha olasıdır. Bu cihazların mümkünse ayrı hatta ve doğrudan duvar prizinde çalıştırılması gerekir.
Çoklu priz ve uzatma kablosu kullanımı
Çoklu priz, priz sayısını artırır ama hattın taşıyabileceği gücü artırmaz. Bir çoklu prize ısıtıcı ve su ısıtıcı gibi iki yüksek güçlü cihazı birlikte takmak hem çoklu prizi hem duvar prizini zorlar. Uzatma kablolarının üst üste takılması ve halı altından geçirilmesi de ısınma ve yangın riskini artırır. Sürekli çoklu priz kullandığınız noktalarda yeni priz hattı çektirmek en güvenli çözümdür.
Isınan bir priz fark ettiğinizde
- O prize takılı cihazları hemen çıkarın.
- Prizin bağlı olduğu sigortayı kapatın.
- Prizde kararma, erime ya da koku varsa o prizi kullanmayın.
- Bir uzmana kontrol ettirin.
Isınan prizde yapılmaması gerekenler
- Isınan prize yüksek güçlü cihaz takmaya devam etmeyin.
- Prizi kendiniz açıp bağlantılarla oynamayın.
- Kararmış prizin yalnızca kapağını değiştirip sorunu çözdüğünüzü düşünmeyin; asıl sorun arkadaki bağlantı ya da kablodadır.
Uzman ne yapar?
Prizi söküp bağlantıları ve kablonun durumunu kontrol eder. Isınma bağlantıdan kaynaklanıyorsa kablonun ucunu temizleyip prizi kaliteli yenisiyle değiştirir. Kablo da ısıdan zarar görmüşse kablonun ilgili kısmı yenilenir. Sorun aşırı yükse yüksek güçlü cihaz için ayrı hat çekilir. Aynı hattaki diğer prizler de kontrol edilir, çünkü bir prizdeki sorun çoğu zaman aynı hattaki diğer bağlantılarda da vardır.
Çocuklu evlerde priz güvenliği
Çocukların bulunduğu evlerde prizler yalnızca ısınma açısından değil, dokunma açısından da risk taşır. Çocuk korumalı prizler, iki ucu aynı anda itilmeden açılmayan kapaklarıyla prize yabancı cisim sokulmasını önler. Kaçak akım rölesinin olması ve düzenli test edilmesi çocuklu evlerde daha da önemlidir. Uzatma kablolarının ve çoklu prizlerin çocukların erişemeyeceği yerlerde olması da riskleri azaltır.
Isınma hakkında yanlış bilinenler
"Sigorta atmıyorsa sorun yoktur." Yanlış. Gevşek bir bağlantı, sigortanın sınırının altındaki bir akımla bile ciddi ısınma yapabilir. Sigorta bu tür ısınmayı algılamaz.
"Kalın uzatma kablosu her yükü taşır." Yanlış. Uzatma kablosunun taşıyabileceği yük, kablonun kesiti kadar fişin ve prizlerin kalitesine de bağlıdır.
"Kararmış prizin kapağını değiştirmek yeter." Yanlış. Kararma bağlantı noktasında ısınma olduğunu gösterir; asıl sorun kapağın arkasındadır.
Priz ısınması hakkında sık sorulanlar
Fiş takınca kıvılcım çıkıyor, normal mi?
Fiş takarken küçük bir kıvılcım, cihaz açıkken takıldığında görülebilir. Ancak sık ve büyük kıvılcım, gevşek priz yayına ya da bağlantı sorununa işaret eder; kontrol ettirilmelidir.
Prizin etrafı kararmış, ne yapmalıyım?
Kararma ısınmanın ya da kıvılcımın izidir. O prizi kullanmayı bırakın ve sigortasını kapatıp kontrol ettirin.
Isınan priz, gevşek bağlantı ve ek hat ihtiyaçları için anahtar, priz ve iç tesisat sayfamıza; prizleriniz yaygın olarak ısınıyorsa elektrik tesisatı yenileme sayfamıza bakabilirsiniz. Kadıköy, Ümraniye, Maltepe ve tüm Anadolu Yakası'na servis veriyoruz.
İlgili hizmetlerimiz
Hizmet verdiğimiz bölgeler
Kadıköy elektrikçi · Maltepe elektrikçi · Kartal elektrikçi · Ataşehir elektrikçi · Ümraniye elektrikçi · Üsküdar elektrikçi · Pendik elektrikçi · tüm bölgeler